Spory sądowe pomiędzy frankowiczami a bankami zyskały ogromne znaczenie w polskim systemie prawnym. Jednym z kluczowych zagadnień pojawiających się w tych postępowaniach jest sposób rozliczenia stron po unieważnieniu umowy kredytowej. W tym kontekście powstała tzw. teoria salda, która budzi duże kontrowersje zarówno wśród prawników, jak i samych kredytobiorców. Czy ostatnie orzeczenie TSUE z czerwca 2025 r. można interpretować jako zachętę dla sądów do stosowania tej metody rozliczeń?
Na czym polega teoria salda?
Teoria salda zakłada, że w przypadku unieważnienia umowy kredytu, sąd powinien porównać wzajemne świadczenia stron – czyli to, co kredytobiorca zapłacił bankowi oraz to, co bank wypłacił kredytobiorcy – i zasądzić jedynie różnicę (saldo) pomiędzy nimi. Innymi słowy, jeżeli bank wypłacił 300 tys. zł, a kredytobiorca oddał 280 tys. zł, to według tej teorii nie przysługuje mu żadne roszczenie, ponieważ saldo wciąż pozostaje „na minusie” po jego stronie.
Korzyści dla banków
Z punktu widzenia banku, teoria salda jest korzystna – ogranicza bowiem zakres potencjalnych roszczeń kredytobiorcy. Zamiast oddzielnych roszczeń banku o zwrot kapitału i kredytobiorcy o zwrot rat, rozliczenie sprowadza się do bilansowania świadczeń. To często prowadzi do oddalenia części żądań kredytobiorcy.
Z kolei przeciwnicy tej koncepcji – w tym wielu prawników reprezentujących frankowiczów – wskazują, że teoria salda narusza prawa kredytobiorców. Ich zdaniem, każda ze stron powinna osobno dochodzić zwrotu tego, co świadczyła na podstawie nieważnej umowy. Ten pogląd jak dotychczas dominuje w orzecznictwie.
Który sposób rozliczenia stosują sądy?
Warto zauważyć, że sposób rozliczenia po unieważnieniu umowy frankowej może mieć ogromny wpływ na wynik sprawy. Dlatego wybór odpowiedniej strategii prawnej i argumentacji w sporze z bankiem jest kluczowy.
Podsumowując, teoria salda to koncepcja uproszczonego rozliczenia, która często działa na korzyść banku. Jak dotychczas stosowana jest niezwykle rzadko i wszystko wskazuje na to, że sądy nie zmienią swojego podejścia w tej kwestii.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Jeżeli potrzebują Państwo pomocy w związku z pozwem frankowym – zapraszamy do kontaktu
Podobne wpisy: