Jakie skutki wywołuje prawo odkupu nieruchomości?

Prawo odkupu

Przed dokonaniem transakcji zakupu nieruchomości w umowie lub księdze wieczystej można zauważyć zapis: „prawo odkupu”. Czym jest prawo odkupu i przede wszystkim – jakie konsekwencje niesie dla kupującego nieruchomość?

Na czym polega prawo odkupu?

Mówiąc w skrócie prawo odkupu umożliwia sprzedawcy odzyskanie od kupującego nieruchomości, która została wcześniej sprzedana kupującemu. Co istotne, w przypadku skorzystania z odkupu sprzedawca zwraca kupującemu cenę oraz poniesione przez kupującego koszty sprzedaży. W przypadku dokonania przez kupującego inwestycji w nieruchomość (na przykład w postaci remontów lub wzniesienia nowych budynków na działce) kupujący może również domagać się zwrotu nakładów inwestycyjnych. Prawo odkupu może zostać wykonane tylko w czasie określonym w umowie. Czas ten nie może być dłuższy niż pięć lat.

Prawo odkupu a zagrożenia dla kupującego

Zakup nieruchomości z zastrzeżonym prawem odkupu jest przedsięwzięciem ryzykownym. W ciągu maksymalnie pięciu lat sprzedawca może odkupić nieruchomość od kupującego. Stwarza to dla kupującego stan długotrwałej niepewności. Warto zadać sobie pytanie, czy w takiej sytuacji jakiekolwiek nakłady inwestycyjne na nieruchomość mają sens. Co więcej, w dobie wysokiej inflacji i jednoczesnego wzrostu wartości nieruchomości zwrot ceny sprzedaży nie jest korzystny dla kupującego. Nie dość że kupujący traci nieruchomość, to otrzymuje od sprzedawcy środki finansowe zupełnie nie przystające do aktualnej rynkowej ceny nieruchomości. Powyższe problemy są szczególnie wyraźnie widoczne przy transakcjach dotyczących dużych nieruchomości przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej lub na cele rolnicze.

Rozwiązanie problemu

Przede wszystkim przed zawarciem umowy warto negocjować ze sprzedawcą i zaproponować inne zapisy umowne, które w odpowiedni sposób zabezpieczą interesy obu stron. Jeżeli sprzedawca nie zamierza zrezygnować z prawa odkupu, alternatywnym rozwiązaniem jest skrócenie terminu do skorzystania z tego prawa. Można również zawrzeć w umowie stosowny zapis dotyczący wygaśnięcia prawa odkupu w przypadku zaistnienia określonych zdarzeń. Przykładem takiego zdarzenia może być wzniesienie na nieruchomości określonej budowli przez kupującego, które to zdarzenie spowoduje wygaśnięcie prawa odkupu.

Po wykonaniu prawa odkupu przez sprzedawcę kupujący może zwrócić się o ochronę swoich praw do sądu. Przepisy Kodeksu cywilnego dają podstawę do skutecznej obrony przed żądaniami ze strony sprzedawcy.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Jeżeli potrzebują Państwo pomocy w związku z prawem odkupu nieruchomości – zapraszamy do kontaktu

Kontakt