Stwierdzenie zgonu na potrzeby uregulowania spadku

stwierdzenie zgonu

Sądowe stwierdzenie zgonu należy przeprowadzić w sytuacji gdy śmierć osoby jest niewątpliwa, a w dokumentacji brak aktu zgonu tej osoby. Wydawałoby się że w dzisiejszych czasach prowadzenie takich postępowań nie ma już sensu. Urzędy stanu cywilnego prowadzą dokładną dokumentację i ewidencjonują wszystkie zgony. Jednak jak pokazuje praktyka, stwierdzenie zgonu nadal może być konieczne – zwłaszcza przy sprawach spadkowych.

Zaszłości historyczne

Z reguły przyczyną braku aktu zgonu jest zaginięcie danej osoby w czasie wojny. W jej trakcie tysiące osób zostało wywiezionych na roboty przymusowe lub do obozów koncentracyjnych; często ich los pozostał nieznany. Osoby te w wielu przypadkach nie posiadają aktów zgonu. Co więcej, zmiana granic Polski po wojnie oraz chaos panujący w latach 40. XX wieku powodowały, że rodzina zmarłego nie zawsze zgłaszała zgony właściwym urzędom.

Skutki braku aktu zgonu

Wobec braku aktu zgonu przyjmuje się, że określona osoba nadal żyje. Taka sytuacja uniemożliwia przeprowadzenie postępowania spadkowego po zmarłym. Ma to szczególne znaczenie gdy w skład spadku po zamarłym wchodzi cenna nieruchomość, której w efekcie nie można przyznać spadkobiercom. Jedynym rozwiązaniem problemu jest przeprowadzenie sprawy sądowej mającej na celu stwierdzenie zgonu spadkodawcy.

Postępowanie sądowe o stwierdzenie zgonu

Aby uzyskać stwierdzenie zgonu danej osoby konieczne jest złożenie wniosku w sądzie. Należy podkreślić, że zainicjowanie sprawy wymaga wcześniejszego przygotowania materiału dowodowego. Sąd stwierdzi zgon jedynie wtedy, gdy śmierć jest niewątpliwa. Wbrew pozorom fakt, że zmarły miałby w chwili obecnej zaawansowany wiek (np. 125 lat) nie wystarczy do stwierdzenia zgonu. Śmierć musi zostać wykazana przede wszystkim dokumentami, a także – w miarę możliwości – zeznaniami świadków. Pozyskanie dokumentów nierzadko wiąże się z koniecznością przeszukiwania archiwów, zwracaniem się do urzędów stanu cywilnego a nawet do instytucji zagranicznych.

Dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu zgonu można przystąpić do sprawy spadkowej po zmarłym.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli potrzebują Państwo pomocy w związku z pozyskaniem informacji o zmarłych członkach rodziny lub uregulowaniem spraw spadkowych – zapraszamy do kontaktu

Kontakt